Proje Tasarımı ve Uygulamaları
1.ÜNİTE
BİLİM, BİLGİ, ARAŞTIRMA ve PROJE (4 Hafta)
Bilim: Belli bir konuyu bilme isteğinden yola çıkarak belli bir amaca yönelme, bilgi edinme ve yöntemli araştırma yapma sürecidir. Bilimin özellikleri şunlardır:
- Kişisel görüşlerden uzaktır.
- Gözlem ve deneylere dayanır.
- Hipotez ve eylemler mutlaka sonuçlara dayanır.
- Araştırma sonuçları kendi içinde tutarlıdır.
- Çelişki yoktur.
Bilim genel olarak 4 başlıkta incelenir.
- Matematik bilimleri
- Doğa bilimleri ( Fizik, kimya, biyoloji, astronomi gibi)
- İnsan bilimleri ( Sosyoloji, psikoloji, tarih gibi)
- Uygulama bilimleri ( Tıp, mühendislik)
Bilgi: İnsanların çevrelerini anlamak için öğrenme, deneyim, gözlem ve araştırma yoluyla elde ettiği doğrulardır. Kısacası öğrenme yoluyla elde edilen her şeye bilgi denir. Bilgi hayatımızın her yerinde karşımıza çıkabilir.
Bilgi Türleri:
- Gündelik Bilgi: İnsanların deneyimlerine, gözlemlerine ve alışkanlıklarına dayanan bilgidir.
- Dini Bilgi: İnsanların inançlarına, kutsal kitaplara ve dini öğretilere dayanan bilgilerdir.
- Sanat Bilgisi: Sanatçının hayal gücüne, duygularına ve estetik anlayışına dayalı bilgidir.
- Felsefi Bilgi: İnsanların varlık, hayat, insan, evren, doğruluk, mutluluk gibi konular üzerinde akıl ve düşünce yoluyla ulaştıkları bilgidir.
- Teknik Bilgi: İnsanların bir iş yaparken veya üretim gerçekleştirirken kullandıkları yöntemlere ve kurallara dayalı bilgidir.
- Bilimsel Bilgi: Gözlem ve deneylere elde edilen, tarafsız, test edilebilir ve evrensel olan bilgidir.
Araştırma: Bir konu hakkında daha fazla bilgi edinmek, sorulara cevap bulmak veya problemleri çözmek için yapılan sistemli çalışmadır. Kısaca öğrenmek için yapılan bilgi toplama işidir. Araştırma merak ile başlar, sonuca ulaşmayla son bulur. Araştırmalarda bilimsel bilgi tercih edilirse araştırmanın doğruluğu artar.
Bilimsel bilgilere dayalı araştırmanın özellikleri şunlardır:
- Planlıdır.
- Deney ve gözleme dayanır.
- Tarafsızdır.
- Kanıtlanabilir.
- Herkes için geçerlidir.
Proje: Bir amaç için planlı ve düzenli şekilde yapılan çalışmalar bütünüdür. Bir problemi çözmek, bir ihtiyacı karşılamak veya yeni bir ürün ortaya çıkarmak için yapılır. Projenin özellikleri şunlardır:
- Bir amaca yöneliktir.
- Planlı ve düzenli yapılır.
- Belli bir süresi vardır.
- Kaynak kullanılır.
- Sonuç ortaya koyar.
Bilgiye Ulaşma Yolları
Bilgiye ulaşmak için aşağıdaki yöntemler kullanılır:
- Tahmin Etme: Bilinmeyen bir şey hakkında belirsiz bilgi kullanarak bir sonuca varmaktır.
- Gözlem Yapma: Bir nesneyi veya olayı çeşitli araçlarla ya da çıplak gözle izlemektir.
- Model Oluşturma: Gerçeğe benzer görüntüler yapmaktır.
- Deney Yapma: Bilimsel olarak bir olayı ya da durumu kanıtlamak için yapılan işlemdir.
- Veri Toplama ve Kaydetme: Bir araştırma için bilgi toplama ve bilgileri kayıt altına almaktır.
- Çıkarım Yapma: Yapılan gözlemler sonucu elde edilen bilgilerin ve deneylerin yorumlanmasıdır.
- Karşılaştırma Yapma: Bilgilerin benzer ve farklı özelliklerini belirleyerek değerlendirme yapmaktır.
- İletişim Kurma: Bireyin her türlü duygu ve düşüncesini karşısındakine aktarmaktır.
Bilim insanlarının ortak özellikleri:
- Meraklı
- Soru soran
- Gözlem yapan
- Sabırlı
- Düzenli
- Sistematik
- Tarafsız
- Kararlı
- Eleştirel
Güvenilir Bilgi Kaynakları
Doğruluğu kanıtlanmış, tarafsız, alanında uzman kişiler veya kurumlar tarafından hazırlanan ve belli bir denetim sürecinden geçmiş platformlardır. İnternet ortamında veya basılı dünyada bilgi ararken öncelik verilmesi gereken en temel güvenilir bilgi kaynakları şunlardır:
- Akademik ve Bilimsel Veritabanları
- Google Scholar (Akademik): Akademik makalelerin bulunduğu platformdur. (scholar)
- PubMed: Tıp, sağlık, biyoloji alanındaki yayınların bulunduğu platformdur. (PubMed)
- Jstor-Science Direct: Sosyal, fen ve insani bilimlerde yayımlanmış makalelerin bulunduğu platformdur. (Jstor)
- Yök Tez Merkezi: Yüksek Lisans ve doktora tezlerinin bulunduğu platformdur. (YökTez)
- Resmi Kurumlar ve Hükümet Siteleri
- Devlet siteleri: “gov” uzantısı ile biten internet sayfalarıdır. (www.turkiye.gov.tr)
- Eğitim siteleri: “edu” uzantısı ile biten internet sayfalarıdır. (www.gazi.edu.tr)
- Saygın Kitaplar ve Köklü Ansiklopediler
- Tübitak bilim kitap ve dergileri. (Tübitak)
- Küre Dijital Ansiklopedi, Meydan Larousse, Britannica (Vikipedia güvenilir değildir.) (Britannica)
- Teyit ve Doğrulama Platformları
Bir kaynağın güvenilir olması için:
- Yazar ve uzmanlık (Bilgiyi sunan kim?)
- Güncellik (Bilgi ne zaman yayınlanmış?)
- Kanıt ve referans (İddiaları destekleyen kaynaklar, linkler, araştırmalar)
- Tarafsızlık (Ön yargılı mı, duygusal mı, ideolojiyi övüyor mu?)
- Platform niteliği (Kişisel blog sayfası mı, sosyal medya paylaşımı mı, denetimli bir web sitesi mi?)